Agron Shehaj është një ndër figurat më të përfolura të spektrit politik shqiptar në dekadën e fundit. Me një profil të qartë si sipërmarrës i suksesshëm dhe me një retorikë të qëndrueshme për treg të lirë, shtet të vogël dhe taksim të ulët, Shehaj mishëron natyrshëm elementët bazë të liberalizmit ekonomik. Kjo është një pikënisje e qartë për t’u konsideruar pjesë e së djathtës klasike.
Shehaj ka qenë ndër zërat kundër ndërhyrjeve të panevojshme të shtetit në ekonomi, duke e parë qeverinë si një instrument që duhet të ofrojë rregull dhe siguri, jo të konkurrojë tregun. Qëndrimet e tij për mbrojtjen e pronës private, për uljen e barrës fiskale dhe për eliminimin e monopoleve të krijuara nga klientelizmi janë në përputhje të plotë me filozofinë liberale perëndimore. Në retorikë ai është, pa dyshim, një liberalist në kuptimin klasik.
Mbështetja e tij për Institutin “Lumo Skëndo”, një qendër kërkimore që synon promovimin e identitetit kombëtar shqiptar përmes hulumtimeve historike dhe kulturore, e vendos atë në një linjë të natyrshme me nacionalizmin konservator. Edhe në diskursin publik, ai ka artikuluar me qartësi nevojën për të ruajtur dhe promovuar traditën, gjuhën dhe identitetin kombëtar, elementë kyç për çdo të djathtë që sheh kombësinë si një vlerë kulturore dhe jo si një reminishencë të së shkuarës.
Megjithatë, për të përmbushur spektrin e plotë të të djathtës, nga liberalizmi ekonomik tek konservatorizmi kulturor dhe social, Shehaj ka ende një boshllëk të dukshëm: atë të moralitetit social dhe komponentit religjioz. Kjo nuk është domosdoshmërisht një kritikë, por një konstatim. E djathta klasike në Perëndim ka përqafuar jo vetëm tregun e lirë dhe kombin, por edhe traditën e moralit fetar si bosht orientues të rendit shoqëror. Në këtë pikë, Shehaj duket i rezervuar.
Mungesa e këtij dimensioni mund të ketë shpjegim historik. Ai i përket një brezi që ka lindur dhe është formuar në një Shqipëri ateiste, ndoshta shteti më ateist në botë për një periudhë të gjatë. Kultura politike e brezit të tij nuk u formësua rreth kishës apo xhamisë, por përkundrazi, në një boshllëk të madh shpirtëror që sistemi totalitar la pas. Në këtë sens, Shehaj pasqyron realitetin e një të djathte post-komuniste, më shumë ekonomike se morale.
Por a është kjo e mjaftueshme për ta bërë atë një lider të së djathtës së plotë? Për disa, po. Sidomos për ata që i japin përparësi meritës, lirisë ekonomike dhe nacionalizmit të moderuar. Për të tjerë, mungesa e një themeli të qartë moral, qoftë edhe përmes një filozofie etike laike, është një mangësi që duhet plotësuar.
Në fund të ditës, Shehaj mbetet një prej figurave më koherente në politikën shqiptare. Ai përfaqëson një të djathtë të re, të pjekur nga përvoja në treg dhe jo nga ideologjitë e trashëguara. Pyetja “Sa i djathtë është Agron Shehaj?” nuk ka një përgjigje të prerë, por ajo që është e qartë është se ai e ka nisur rrugëtimin. Tashmë mbetet për t’u parë nëse ai do të marrë mbi vete edhe barrën e plotë të së djathtës me të gjitha sfidat kulturore dhe morale që ajo kërkon.
