Uashington, 7 gusht — Përshkallëzimi i fundit mes SHBA-ve dhe Karakasit, që çoi në dislokimin e të paktën shtatë anijeve luftarake amerikane në Karaibet jugore, lidhet me një ditë kyçe: shpalljen e një shpërblimi 50 milionë dollarë për informacion që çon në arrestimin e presidentit venezuelas Nicolás Maduro. Ndërsa Karakasi i mohon akuzat për trafik droge, brenda pak orësh pas njoftimit, mbi 4,000 efektivë amerikanë u vendosën në ujërat e Karaibeve, e më pas iu shtuan nëndetëse dhe njësi zbulimi ajror.
Lëvizja erdhi vetëm ditë pasi qeveria Maduro dhe administrata Trump festuan një shkëmbim të të burgosurve dhe rifillimin e eksporteve të naftës venezuelase përmes Chevron, duke hapur edhe përçarje të brendshme në Shtëpinë e Bardhë mes “hardliner-ëve” anti-Chávez dhe atyre që shmangin konfrontimet e rrezikshme.

Akuzat për trafik droge dhe dilemat e provave

Në qendër të narrativës amerikane është pretendimi se Maduro është i përfshirë në trafik ndërkombëtar kokaine dhe se i ashtuquajturi “Cartel de los Soles” vepron nën mbrojtjen e zyrtarëve të lartë. Por të dhënat zyrtare ofrojnë tablo më komplekse:

• UNODC konstaton se Venezuela nuk është vend prodhues kokaine; shumica e kokës rritet dhe përpunohet në Kolumbi, pastaj Peru e Bolivi.
• DEA raporton se 84% e kokainës së sekuestruar në SHBA vjen nga Kolumbia, me rrjedhë kryesisht nëpër Paqësor; Venezuela përmendet më pak si nyje tranziti krahas Ekuadorit, Amerikës Qendrore dhe Meksikës.
• Sipas ish-Prokurorit të Përgjithshëm Bill Barr, Venezuela mund të ketë lehtësuar lëvizjen e deri 250 tonë kokaine në vit — një sasi e konsiderueshme financiarisht, por nën 10% të prodhimit global.

Karakasi pranon se trafiku i drogës ekziston, por mohon promovimin shtetëror të tij, duke cituar qindra sekuestrime avionësh dhe mjetesh të përdorura për kontrabandë (shifra që nuk verifikohen në mënyrë të pavarur).

A ekziston “Cartel de los Soles”?

Studiuesi i International Crisis Group, Phil Gunson, thekson se termi është shpesh etiketë gazetarie për të përshkruar përfshirje të celulave ushtarake dhe zyrtarëve në trafik, jo një kartel hierarkik klasik. Edhe InsightCrime e përshkruan si një rrjet i lirshëm grupesh brenda ushtrisë që operojnë si organizata trafiku, me korridore në Orinoco, pista të fshehta dhe fluturime nga Apure drejt Amerikës Qendrore — rrugë që, sipas analistëve, s’do të funksiononin pa ndërhyrje nga lart.

Dosjet që ndezin skenën: nga “El Pollo” Carvajal te krushqit e presidencës

• Në 2016, dy kushërinj të Zonjës së Parë Cilia Flores u shpallën fajtorë në Nju Jork për komplot trafiku kokaine (më pas u rikthyen në Venezuelë përmes shkëmbimit të të burgosurve).
• Në qershor, ish-shefi i inteligjencës Hugo “El Pollo” Carvajal u deklarua fajtor për konspiracion importi kokaine dhe akuza për narko-terrorizëm, pas ekstradimit nga Spanja. Mediat amerikane raportuan (pa konfirmim të pavarur) se ai po bashkëpunon me prokurorët për dokumentimin e lidhjeve kundër Maduros.
• Një muaj më vonë, Thesari amerikan e etiketoi “Cartel de los Soles” si organizatë të huaj terroriste, duke zgjeruar mjetet ligjore amerikane ndaj rrjetit.

Pse tani dhe çfarë pritet?

Pyetja mbetet: pse ngritja e temperaturës tani, kur vetë statistikat e OKB-së sugjerojnë se arteria kryesore e kokainës kalon nga Paqësori? Burime diplomatike amerikane pranojnë jonisjen mes bazës faktike dhe strategjisë, teksa tensionet rriten në Karaibe dhe brenda vetë Uashingtonit.
Sytë janë te data 29 tetor, kur Carvajal pritet të dënohet në Nju Jork — një moment që mund të zbardhë nëse bashkëpunimi i tij forcon dosjen kundër Maduros dhe përligj fazën e re të presionit amerikan.