Politika e Donald Trump ndaj luftës në Ukrainë ka marrë një kthesë të papritur dhe dramatike, që ndryshon rrënjësisht kalkulimet strategjike në Moskë dhe Kiev. Pas muajsh retorike për t’i hequr mbështetjen Ukrainës dhe për të tërhequr SHBA-në nga konflikti, Trump ka kaluar në një qëndrim të ri që kombinon ndihmën ushtarake, koordinimin me aleatët e NATO-s dhe presionin ekonomik mbi Rusinë – një qasje që për herë të parë i jep politikës amerikane “dhëmbë” të vërtetë në këtë luftë.
Nga lëshimet tek presioni
Në shkurt, Trump publikisht i tha presidentit ukrainas Zelensky se “nuk ka më letra në dorë” dhe duhet të pranojë paqe në kushtet e Rusisë. Ndërkohë, SHBA pezulloi përkohësisht ndihmën ushtarake për Kievin. Por më 14 korrik, pas një takimi me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte, Trump njoftoi një marrëveshje të re për furnizime me armë të avancuara për Ukrainën, përfshirë sisteme anti-ajrore, si dhe kërcënoi me tarifa 100% ndaj vendeve që blejnë naftë ruse – kryesisht Kinës dhe Indisë – nëse Moska nuk ndalon luftën brenda 50 ditësh.
Një qasje e njohur për rusët: forca, jo fjalë
Autori i analizës, ish-emisar presidencial për ISIS dhe negociator me Rusinë në Siri, sjell një paralelizëm të qartë: në diplomacinë me Moskën, vetëm forca ndryshon sjelljen ruse. Në 2018, kur mercenarët e Wagner kaluan vijën e ndaluar në Siri, ata u shkatërruan nga ushtria amerikane – dhe Rusia nuk e përsëriti më shkeljen. Ky shembull tregon se Putini i respekton vetëm ata që tregojnë vendosmëri reale, jo ata që bëjnë apele të zbrazëta.
Nga qasja naive tek një strategji e levave
Deri tani, administrata Trump kishte ndjekur një qasje të orientuar nga ideja se lufta ishte provokuar nga Perëndimi, duke i dhënë Rusisë sinjale lëshimi: pezullim ndihmash, largim të NATO-s nga Ukraina dhe propozime për heqje sanksionesh. Kjo i dha Putinit hapësirë për të shtuar sulmet dhe intensifikuar luftën.
Kthesa e fundit vjen pasi është bërë e qartë se Rusia nuk ka treguar asnjë reciprocitet: pas çdo telefonate me Trump, Moska ka lëshuar breshëri raketash në qytetet ukrainase. Në vend të kësaj, SHBA tani po ndjek një qasje me tre shtylla:
- Mbështetje ushtarake përmes NATO-s – SHBA shet armë aleatëve, të cilat më pas i transferohen Ukrainës.
- Koordinim i rritur me aleatët – samiti i fundit i NATO-s vendosi objektiva më të larta shpenzimesh për mbrojtjen dhe unitet kundër Rusisë.
- Presion ekonomik – përmes një ligji dypartiak, SHBA kërcënon me tarifa të mëdha vendet që blejnë naftë ruse.
A mund të funksionojë kjo?
Po. Rusia ka humbur mbi 1 milion trupa (përfshirë 250 mijë të vrarë), mbi 10,000 automjete luftarake dhe një pjesë të madhe të flotës së saj detare në Detin e Zi. Kostoja ekonomike e luftës kap shifrën mbi 300 miliardë dollarë. Nëse SHBA ruan këtë qëndrim të ri, Putini do të përballet me një realitet që do ta detyrojë të rivlerësojë përfitimet nga vazhdimi i luftës.
Konkluzion
Trump ka bërë një kthesë të rëndësishme drejt një diplomacie të mbështetur në forcë – një qasje që e vendos SHBA-në sërish në rolin e “ariut më të madh”, siç e përshkruan një ekspert rus. Nëse kjo linjë mbahet, me mbështetje dypartiake në Kongres dhe koordinim të fortë me aleatët, ekziston më në fund një shans real për ta detyruar Rusinë drejt një marrëveshjeje paqeje.
