Taksia e parë ajrore në Britani ka realizuar me sukses fluturimin e saj të parë në qiell të hapur, duke arritur një shpejtësi prej 150 miljesh në orë (rreth 240 km/h), ndërsa qeveria britanike përshpejton planet për ta kthyer këtë shërbim në realitet të zakonshëm deri në vitin 2028.
Prototipi i mjetit fluturues VX4 u ngrit nga pista e aeroportit në rajonin e Cotswolds, duke transportuar një pilot dhe katër pasagjerë në një udhëtim ndërqytetas. Ky fluturim shënoi herën e parë që aeroplani testoi kapacitetet e tij në hapësirën ajrore të zakonshme, përtej kushteve të kontrolluara laboratorike.
Pilotuar nga Simon Davies dhe zhvilluar nga kompania Vertical Aerospace me bazë në Bristol, fluturimi përfaqëson një moment historik për industrinë e transportit ajror elektrik në Evropë. Vetëm muajin e kaluar, qeveria britanike njoftoi një financim prej 20 milionë paund për Autoritetin e Aviacionit Civil (CAA), me synimin për të sjellë taksitë fluturuese në përdorim të përditshëm.
Sipas vizionit të autoriteteve, në fund të kësaj dekade njerëzit do të mund të porosisin udhëtime ajrore në stilin “Uber”, duke përshkuar distanca shumë më shpejt sesa me makinë në rrugë tokësore. Udhëtimet ajrore do të shmangin trafikun dhe ndalesat e shumta të transportit tradicional.
Për shembull, një udhëtim nga Liverpool në Leeds do të zgjasë vetëm 26 minuta, krahasuar me rreth një orë e gjysmë me makinë. Rruga nga Brighton në aeroportin Heathrow do të përshkohej për rreth 20 minuta, ndërkohë që aktualisht kërkon katërfishin e kohës.
Aeroplani mund të arrijë një shpejtësi maksimale prej 200 miljesh në orë (rreth 320 km/h), ndërsa ofron një fluturim më të shpejtë se makina, më të lirë dhe më të qetë sesa helikopterët tradicionalë, pa emetim ndotës. “Të ngrihesha për herë të parë mbi Cotswolds ishte një ndjesi e veçantë dhe kulmi i karrierës për mua,” tha piloti Davies. “Performanca e avionit ishte saktësisht siç kishim parashikuar nga testet në tokë.”
Vertical Aerospace është një nga disa kompani që po zhvillojnë këtë formë të re transporti ajror, të qetë, pa zhurmë, me zero emetime, i përshtatshëm për përdorim brenda apo mes qyteteve. Nisma të ngjashme janë testuar më parë në Dubai dhe në SHBA, por fluturimi në Britani shënon herën e parë që një taksi ajrore operon në hapësirë ajrore të hapur në Evropë.
Kompania kishte kryer më herët vetëm testime të kufizuara, si ngritje dhe qëndrim në vend (hovering). Avioni elektrik është projektuar për t’u ngritur vertikalisht, por mund të fluturojë edhe në mënyrë konvencionale me krahë, duke u transformuar nga dron në aeroplan gjatë udhëtimit.
Vertical Aerospace u themelua nga sipërmarrësi Stephen Fitzpatrick, njëkohësisht themelues i Ovo Energy. Kompania ka përfituar miliona paund financim nga qeveria britanike dhe investitorë privatë për të zhvilluar taksinë ajrore. VX4 ka kapacitet për një pilot dhe katër pasagjerë dhe pritet të luajë një rol të rëndësishëm në transformimin e udhëtimeve ndërurbane.
Testi i radhës i madh për VX4 do të përqendrohet në aftësitë e fluturimit të vazhdueshëm përmes krahëve, duke ndërtuar më tej kapacitetin për ngritje dhe ulje vertikale.
Megjithatë, projekti ka hasur edhe sfida financiare. Në fillim të këtij viti, Vertical Aerospace pranoi një injeksion prej 70 milionë paund nga fondi amerikan Mudrick Capital, çka çoi në dorëzimin e kontrollit të kompanisë nga themeluesi Fitzpatrick. Pas marrëveshjes, kompania deklaroi se ka rezerva financiare prej 65 milionë paund, por theksoi se kërkon fonde të reja për të shmangur mbylljen brenda një viti.
