Presidenti amerikan Donald Trump ka ndezur një tjetër betejë tregtare me shpalljen e tarifave ndëshkuese prej 50% ndaj mallrave të Bashkimit Evropian, një vendim që rrëzoi menjëherë tregjet financiare dhe riktheu frikën e një lufte të re ekonomike globale.
Trump deklaroi se masat do të hyjnë në fuqi më 1 qershor dhe do të prekin çdo produkt të BE-së që nuk prodhohet në SHBA. Paralelisht, ai sulmoi kompaninë Apple, duke kërcënuar me tarifë 25% për çdo iPhone që prodhohet jashtë vendit.
Bursa në rënie të lirë – Apple bie ndjeshëm
Reagimi i tregjeve ishte i menjëhershëm:
- Dow Jones humbi 1% brenda minutave.
- S&P 500 ra me 1.2%.
- Nasdaq pësoi rënie më të thellë, me 1.5%.
- Apple pësoi një goditje më të madhe se tregu, me 2.5% rënie.
Aksionet e Apple u përplasën pasi Trump paralajmëroi se kompania do të detyrohet të rikthejë prodhimin në SHBA ose përndryshe do të përballet me një tarifë të rëndë.
Trump: “BE përfiton nga SHBA – mjaft!”
Përmes një postimi në Truth Social, Trump akuzoi Bashkimin Evropian për sjellje të padrejtë dhe përfitim të njëanshëm nga tregtia me SHBA.
“Deficiti ynë tregtar me BE-në është 250 miliardë dollarë në vit – kjo nuk mund të vazhdojë. Produktet që nuk prodhohen në Amerikë do të tarifohen me 50%”, tha Trump.
Për Apple, ai ishte i prerë:
“Tim Cook e di që iPhonët që shiten në SHBA duhet të prodhohen në SHBA, jo në Indi apo gjetkë.”
Ekspertët paralajmërojnë se një iPhone i prodhuar në SHBA mund të kushtojë deri në 3,500 dollarë, për shkak të kostove të larta të punës.
Kriza e borxhit dhe reagimi i tregut të bonove
Këto masa vijnë në një kohë kur Zyra e Buxhetit të Kongresit paralajmëron se buxheti i ri i Trump do të shtojë 3.8 trilionë dollarë borxh. Si rezultat, dollari amerikan dhe yield-et e bonove të thesarit ranë, duke nxitur frikën për mungesë financimi të qëndrueshëm nga investitorët ndërkombëtarë.
BE pret, por eksportet janë në alarm
Ndërkohë që Brukseli nuk dha një reagim zyrtar, pritet një bisedë e nivelit të lartë mes Komisionerit Evropian për Tregtinë dhe përfaqësuesit amerikan.
Kategoritë më të rrezikuara të eksporteve përfshijnë:
- Automjete dhe pjesë makinash
- Pajisje mjekësore dhe farmaceutike
- Alkool, produkte kimike dhe pajisje elektrike
Këto produkte mund të shtrenjtohen ndjeshëm për konsumatorët amerikanë nëse tarifa e Trump hyn në fuqi.
Darkë luksoze me investitorët e $STRUMP, ngritje dyshimesh për konflikt interesi
Pak orë para shpalljes së tarifave, Trump darkoi me investitorët e kriptomonedhës së tij në resortin luksoz të tij në Virginia. Shtëpia e Bardhë nuk publikoi emrat e të ftuarve, ndërsa protestuesit jashtë objektit akuzuan për abuzim me detyrën dhe konflikt interesi.
“Kur Trump vendos tarifa, tregjet bien” – analistët paralajmërojnë për pasojë zinxhir
“Kur Trump rrit tarifat, tregjet rrëzohen. Kur i tërheq, ringrihen,” shkruan ekonomisti i njohur Justin Wolfers.
Fawad Razaqzada, analist në StoneX, shton:
“E gjithë atmosfera pozitive për marrëveshjet tregtare u zhduk brenda sekondash.”
BE e kujdesshme, por përgjigja nuk përjashtohet
Shefi i Shoqatës së Distilerive Amerikane, Chris Swonger, tha se sektori i pijeve ka qenë pranë një goditjeje të ngjashme:
“BE hezitoi të vendoste tarifë 50% ndaj American Whiskey. Nëse SHBA ecën përpara me këtë përshkallëzim, ndëshkimi i ndërsjellë është i pashmangshëm.”
Një krizë e re tregtare transatlantike në horizont?
Presidenti Trump ka treguar se është i gatshëm të godasë edhe aleatët më të ngushtë ekonomikë në emër të “prodhimit kombëtar”, por lëvizjet e tij mund të sjellin pasoja afatgjata në stabilitetin tregtar global.
