Prishtinë, 30 prill 2025 – Një numër në rritje i serbëve në Kosovë shprehin pakënaqësi të thellë me kushtet e jetesës dhe një ndjenjë gjithnjë e më të fortë pasigurie për të ardhmen. Kështu rezulton nga raporti vjetor i organizatës joqeveritare Aktiv, i publikuar sot në Prishtinë, që reflekton opinionet dhe ndjeshmëritë e këtij komuniteti për çështje sociale, ekonomike dhe politike.
Sipas të dhënave të përmbledhura nga 503 të anketuar, gati një e treta e serbëve në Kosovë do të largoheshin nga vendi nëse do të kishin mundësi, ndërsa rreth 20% nuk e shohin fare të ardhmen e tyre atje. Pesimizmi është në rritje: pesë vjet më parë, gjysma e të anketuarve shpresonin për një të ardhme më të mirë – tashmë, kjo shpresë është venitur ndjeshëm.
“Ky është një tregues dëshpërues,” tha Miodrag Milliqeviq, drejtor ekzekutiv i Aktiv, gjatë prezantimit të raportit. Skepticizmi është më i theksuar në komunat veriore me shumicë serbe, ku tensionet me institucionet e Kosovës kanë qenë të vazhdueshme, veçanërisht pas përpjekjeve të Prishtinës për të vendosur kontroll më të fortë shtetëror.
Ngjarja më e rëndë, sipas raportit, mbetet sulmi i armatosur në Banjskë në shtator 2023, ku u vra një polic i Kosovës dhe tre sulmues serbë. Sulmi drejtohej nga Millan Radoiçiq, ish-nënkryetar i Listës Serbe dhe figurë me ndikim nga Beogradi.
Organizata Aktiv thekson se vendime si ndalimi i dinarit serb dhe mbyllja e institucioneve paralele, që operojnë sipas sistemit të Serbisë, kanë thelluar pasigurinë dhe mosbesimin ndëretnik. Sipas raportit: “Në vend të komunikimit dhe bashkëpunimit, kemi – dhe do të kemi – pasiguri dhe mosbesim.”
Edhe në komunat në jug të lumit Ibër, ku ndasitë ndëretnike janë më pak të theksuara, serbët shprehin shqetësime për gjendjen ekonomike, veçanërisht pas hyrjes në fuqi të ndalimit të përdorimit të dinarit më 1 shkurt 2024, në bazë të rregullores së Bankës Qendrore të Kosovës.
Raporti i Aktiv është një thirrje për reflektim, jo vetëm për institucionet kosovare dhe komunitetin ndërkombëtar, por edhe për vetë shoqërinë kosovare që synon një të ardhme të përbashkët dhe më të qëndrueshme për të gjithë qytetarët e saj.
