Gjermania – Një vendim i rëndësishëm i Gjykatës më të lartë administrative të Gjermanisë (Bundesverwaltungsgericht) ka përcaktuar që migrantët “të rinj, të shëndetshëm dhe të aftë për punë” mund të kthehen në vendet ku kanë hyrë për herë të parë në Bashkimin Evropian, duke i hapur rrugë deportimeve në shtete si Greqia, Italia dhe Spanja.

Çfarë vendosi Gjykata?

Në një çështje që përfshinte një 34-vjeçar pa shtetësi nga Gaza dhe një 32-vjeçar nga Somalia, të cilët kishin hyrë në BE përmes Greqisë në vitet 2017 dhe 2018, Gjykata vendosi se:

• Deportimi i tyre në Greqi është i ligjshëm, pasi në rastin konkret nuk ka rrezik që ata të përballen me kushte çnjerëzore ose degraduese jetese.
• Statusi i tyre si të rinj, të shëndetshëm dhe të punësueshëm justifikon kthimin, sipas interpretimit të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe Kartës së BE-së.

Ky vendim shënon një ndryshim nga praktika e mëparshme, kur shumë gjykata gjermane kishin ndaluar kthimet për shkak të kushteve të mjerueshme në kampet greke të refugjatëve.

Çfarë nënkupton kjo për Greqinë?

Ky vendim është një lajm i vështirë për Greqinë, e cila prej kohësh ankohet për barrën e madhe që mbart si vend kufitar i BE-së. Praktikisht:

• Numri i kthimeve të migrantëve në Greqi mund të rritet.
• Greqia duhet të garantojë kushte minimale jetese që respektojnë të drejtat themelore, veçanërisht për migrantët e konsideruar si “të aftë” për t’u integruar.

Megjithatë, vendimi hap edhe një sërë pyetjesh ligjore dhe praktike, si përcaktimi i saktë se kush cilësohet “i shëndetshëm dhe i aftë për punë” dhe nëse standardi i vendosur nga Gjykata do të mund të aplikohet njësoj për të gjitha grupet, përfshirë familjet dhe personat vulnerabël.

Migrimi “dytësor” dhe sfidat për Gjermaninë

Migrimi i ashtuquajtur dytësor, kur refugjatët kalojnë nga vendet e para të hyrjes drejt shteteve më të pasura të BE-së, ka qenë një problem i madh për Gjermaninë. E djathta politike e ka kritikuar ashpër qeverinë për “shkeljen e rregullave të Dublinit”, ndërsa vendimet gjyqësore deri tani kishin frenuar dëbimet.

Pas këtij vendimi:

• Autoritetet gjermane do ta kenë më të lehtë kthimin e një pjese të migrantëve.
• Sërish, çdo rast duhet të analizohet individualisht për të respektuar të drejtat e njeriut.

Nevoja për reforma evropiane

Ky zhvillim thekson edhe njëherë faktin që marrëveshja e Dublinit është e vjetëruar dhe e padrejtë për vendet e kufirit të jashtëm të BE-së. Përpjekjet për ta reformuar kanë ngecur për shkak të mungesës së konsensusit mes vendeve anëtare.

Gjatë një vizite në Athinë në vitin 2023, kancelari gjerman Olaf Scholz theksoi domosdoshmërinë e një zgjidhjeje “dypalëshe dhe evropiane”, por realiteti politik tregon se uniteti evropian mbi migracionin mbetet ende larg.