Një analizë e pesë hapave që po e zhbëjnë rolin e Amerikës në botë
Në më pak se tre muaj nga fillimi i mandatit të tij të dytë, Donald Trump ka arritur të bëjë dëme të mëdha ndaj politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara — më shumë sesa të gjithë paraardhësit e tij të kohëve të fundit. Nuk është se ai po vepron në shërbim të një fuqie të huaj, por sjellja e tij lë përshtypjen se po punon kundër interesave të vetë vendit të tij. Çfarë e bën këtë dëm të veçantë është mënyra sistematike me të cilën po shkatërrohet gjithçka që e ka mbajtur SHBA-në një fuqi globale të respektuar. Ja si ndodh kjo, hap pas hapi.
Hapi 1: Emëro vetëm njerëz të bindur dhe të paaftë
Trump ka pastruar kabinetin e tij nga zëra të pavarur dhe i ka zëvendësuar me njerëz që i binden verbërisht, pa kundërshtime. Kjo qasje, që kujton regjimet autoritare si ai i Mao Zedong apo Hitleri, e bën më të lehtë për një lider të marrë vendime të rrezikshme pa asnjë kontroll të brendshëm. Në vend të ekspertizës, qeverisja bazohet në lojalitet personal.
Hapi 2: Hap konflikte me sa më shumë shtete të jetë e mundur
Një vend i fuqishëm është më i suksesshëm kur ka aleatë të shumtë dhe pak kundërshtarë. Trump ka vepruar e kundërta: ka përçmuar aleatët europianë, ka ngacmuar Kanadanë, Meksikën, Kolumbinë dhe madje ka tentuar të shantazhojë Ukrainën. Këto veprime vetëm sa e kanë dobësuar pozitën globale të SHBA-së dhe kanë afruar vendet e tjera drejt rivalëve strategjikë si Kina dhe Rusia.
Hapi 3: Injoro fuqinë e nacionalizmit të të tjerëve
Trump portretizohet si nacionalist, por nuk kupton se edhe vendet e tjera kanë krenarinë dhe interesat e tyre kombëtare. Kur ai i fyen apo përbuz ato, krijon një reagim të menjëhershëm popullor që i forcon politikanët kundër-amerikanë dhe dëmton marrëdhëniet afatgjata.
Hapi 4: Shkel marrëveshjet dhe përçmo institucionet ndërkombëtare
Trump e ka parë multilateralizmin si një pengesë dhe jo si një mjet fuqizimi. Ai është tërhequr nga marrëveshje ndërkombëtare, ka dobësuar institucionet ku SHBA-ja ka pasur ndikim të madh dhe ka krijuar një reputacion si partner i pabesueshëm. Rezultati? Aleatët fillojnë të kërkojnë alternativa dhe rivalët fitojnë terren.
Hapi 5: Sulmo themelet e fuqisë amerikane – shkencën dhe dijen
Një ndër armët më të forta të SHBA-së ka qenë gjithmonë kapaciteti i saj kërkimor dhe shkencor. Por administrata Trump ka dëmtuar qëllimisht universitetet, institutet kërkimore dhe programet e edukimit, duke dekurajuar mendimin kritik dhe talentin shkencor – një vetë-sabotim i pastër që zbeh përparësinë afatgjatë të vendit.
Në thelb, ajo që ndodh sot është më shumë se një sërë gabimesh të rastësishme – është një program i qartë për t’i kthyer SHBA-të nga një superfuqi e respektuar në një vend që perceptohet si i paqëndrueshëm, i paparashikueshëm dhe i vetëizoluar. Në vend që ta “bëjë Amerikën të madhe sërish”, Trump po e dobëson pozicionin e saj global në çdo drejtim të mundshëm.
