Zvicra, e njohur për stabilitetin e saj politik, po përballet me tensione të rënda pas dy netësh trazirash në qytetin e Lozanës. Dhuna nisi pasi Marvin M., një 17-vjeçar me origjinë migrante, humbi jetën duke u përplasur me skuterin e vjedhur, teksa ndiqej nga policia. Përpjekjet e shërbimeve mjekësore për ta shpëtuar dështuan, ndërsa vdekja e tij ndezi protestat.
Dy net trazirash dhe akuza për racizëm
Mbi 200 të rinj, kryesisht migrantë, u përleshën me policinë gjatë të dielës dhe të hënës në mbrëmje, duke hedhur kokteje molotov, duke djegur kontenierë e autobusa dhe duke ngritur barrikada në rrugë. Policia u kundërpërgjigj me gaz lotsjellës dhe plumba gome.
Protestuesit akuzojnë policinë e Lozanës për racizëm sistemik ndaj migrantëve, një perceptim i forcuar nga fakti se ky ishte rasti i tretë i një vdekjeje gjatë një ndërhyrjeje policore në vetëm tre muaj – dhe i shtati në rajonin e Vaudit që nga viti 2016, pesë prej tyre me viktima nga Afrika.
Skandali u përshkallëzua më tej pasi u zbulua se katër policë ishin pezulluar për shkak të mesazheve raciste dhe diskriminuese në grupet e tyre private të WhatsApp. Kryetari i Bashkisë së Lozanës, Gregoire Junod, pranoi publikisht se “ekziston një problem diskriminimi sistemik që duhet adresuar”, duke kërkuar një “ndryshim kulturor” në polici.
Paralajmërimi i sociologëve
Profesori i sociologjisë në Universitetin e Gjenevës, Sandro Cattacin, paralajmëroi se trazirat mund të rikthehen edhe javën e ardhshme, teksa grupe të tjera – përfshirë ato me ideologji anti-kapitaliste – mund të shfrytëzojnë rastin për të nxitur dhunë.
“Unë pres që trazira të tjera të shpërthejnë. Nëse përfshihen grupe të tjera, dhuna do të jetë edhe më e ashpër dhe policia do të reagojë më fort,” – tha ai.
Hetimi për vdekjen e Marvin-it
Prokuroria e kantonit Vaud ka hapur një hetim penal për rrethanat e aksidentit. Autoritetet mohojnë kontakt fizik mes skuterit dhe makinës së policisë, duke thënë se adoleshenti humbi kontrollin me shpejtësi të lartë në një zonë 18 mph. Familja e tij, megjithatë, ka hedhur poshtë pretendimet se Marvin kishte vjedhur skuterin.
Migracioni dhe tensionet sociale
Në dekadën e fundit, Zvicra ka pranuar mbi 200,000 refugjatë nga Eritrea, Somalia, Siria, Afganistani dhe vende të tjera. Ky fluks ka nxitur tensione të reja, me të djathtën ekstreme që kërkon kufizime drastike të imigracionit, përfshirë edhe një plan për ta kufizuar popullsinë në 10 milionë banorë.
Dhuna në Lozanë është një sinjal alarmi për Zvicrën: një vend i përshkruar si simbol i qetësisë, por që sot përballet me një plagë të hapur mes policisë dhe komuniteteve të margjinalizuara.