Presidenti Donald Trump ka vendosur të shtyjë për dy javë vendimin për një goditje ushtarake ndaj Iranit, në përpjekje për të hapur një dritare diplomatike që mund të shmangë një konflikt të gjerë rajonal. Ky zhvillim vjen ndërsa Izraeli ka intensifikuar sulmet ndaj Iranit dhe Teherani ka pësuar humbje të konsiderueshme në arsenalin e tij raketor.
Zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë shpresojnë se presioni ushtarak mbi Iranin do ta detyrojë regjimin të heqë dorë nga qëndrimi i tij i prerë mbi pasurimin e uraniumit, një kusht kyç në marrëveshjen e propozuar nga Uashingtoni. Por deri tani, Irani ka refuzuar çdo kontakt të drejtpërdrejtë me SHBA, duke deklaruar se nuk do të negociojë pa u ndalur bombardimet izraelite.
Paqe e pamundur, goditje në pritje
Edhe pse Trump ka shprehur dëshirën për diplomaci, ai është nën presion të brendshëm për të ndërmarrë një veprim të fortë, sidomos pas goditjes që Izraeli pretendon se ka shënjestruar qendra bërthamore në Teheran. Presidenti është informuar për mundësinë e përdorimit të bombave bunker-buster për të shkatërruar objektin nëntokësor të Fordow, por mbetet i shqetësuar për pasojat e një lufte afatgjatë.
Në takimet e Sigurisë Kombëtare, ai ka pyetur në mënyrë të përsëritur për kohëzgjatjen dhe efektet e një sulmi, ndërsa një zyrtar izraelit shprehu zhgënjim për mungesën e vendimit të menjëhershëm.
Diplomacia europiane dhe kaosi në Uashington
Ndërkohë, ministrat e jashtëm të Britanisë, Gjermanisë dhe Francës do të takohen me përfaqësues iranianë në Gjenevë. Ata janë informuar për marrëveshjen që SHBA i ofroi Iranit – që përfshin ndalimin total të pasurimit të uraniumit – një propozim që Teherani e refuzoi para se të nisnin sulmet izraelite.
Ndërmjetësi kryesor i SHBA-së, Steve Witkoff, ka mbajtur komunikime indirekte me ministrin e jashtëm iranian Abbas Araghchi, por nuk ka shenja për kompromis nga Teherani.
Zyrtarët amerikanë në Departamentin e Shtetit janë në pasiguri të plotë: shumica nuk kanë marrë udhëzime konkrete për të komunikuar me aleatët, duke lënë një vakum diplomatik në momentin më kritik të krizës.
Rubio dhe qëndrimi i SHBA: “Pa bombë për Iranin”
Sekretari i Shtetit Marco Rubio ka zhvilluar bisedime me homologët europianë dhe ka theksuar se qëllimi i SHBA është që Irani të mos zhvillojë kurrë një armë bërthamore. Ai dhe Witkoff diskutuan në Shtëpinë e Bardhë me David Lammy-n nga Britania, i cili e cilësoi afatin dyjavor si një “dritare për zgjidhje diplomatike”.
Pavarësisht përpjekjeve të ndërmjetësimit nga vende të treta, mesazhet e Iranit kanë mbetur të pandryshuara.
Kjo situatë i ngjan një ekuilibri të rrezikshëm: nga njëra anë një president që nuk dëshiron luftë, nga ana tjetër një aleat (Izraeli) që nuk e ndalon ofensivën dhe një kundërshtar (Irani) që nuk pranon të lëshojë pe. Fundi i këtij afati dyjavor mund të jetë përcaktues për paqen – ose shpërthimin e një lufte të re në Lindjen e Mesme.
