Vetëm në harkun e një viti, nga 2023 në 2024, popullsia shqiptare në grupmoshën 0–29 vjeç u tkurr me 29.300 persona, një rënie me 4%, që për nga përmasa është sa e gjithë popullsia e bashkisë Kavajë.
Shifra shqetësuese nga INSTAT:
- Rënia përfshin çdo grupmoshë nga 0 deri 29 vjeç.
- Vetëm grupi 20–29 vjeç u tkurr me 12.800 persona, pothuajse gjysma e rënies totale.
- Numri i foshnjave 0–4 vjeç ra me 2.5%, pasojë e normave të ulëta të lindshmërisë (nën 1.5 fëmijë për grua).
Arsye kryesore?
- Emigrimi masiv për punë, studime dhe jetë më të mirë.
- Programet si “Erasmus+”, vizat sezonale për në BE dhe marrëveshjet e reja me Mbretërinë e Bashkuar po i thithin të rinjtë jashtë.
- 1 në 3 të rinj duan të largohen, ndërsa 1 në 5 nuk planifikon të kthehet më.
Pasojat në rritje:
- Mbyllje shkollash në zonat rurale për shkak të mungesës së nxënësve.
- Mungesë e thellë fuqie punëtore në sektorë kyç si IT, turizëm, mjekësi, arsim.
- Presion për rritje pagash dhe nevojë për punonjës të huaj.
- Rënie e kontributeve në skemat e pensioneve ndërsa rriten shpenzimet publike për një popullsi që plaket shpejt.
Një cikël i rrezikshëm:
Mungesa e të rinjve nuk është më një thjesht statistikë – është një kërcënim afatgjatë për ekonominë, arsimin dhe vetë strukturën sociale të Shqipërisë. Ndërkohë që vendet fqinje përmirësojnë politikat për të mbajtur apo kthyer të rinjtë, Shqipëria ende nuk ka një strategji kombëtare për të ndalur këtë “hemorragji” njerëzore.
Demografët japin alarmin:
Nëse nuk veprohet sot me politika të forta për rritjen e lindshmërisë dhe ndalimin e largimit të të rinjve, kapitali njerëzor do të shterojë, duke e lënë vendin në një krizë të përhershme zhvillimi dhe integrimi europian.
