Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraeli kanë reaguar ashpër ndaj vendimit të presidentit francez Emmanuel Macron për të njohur zyrtarisht shtetin e Palestinës në muajin shtator gjatë Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e cilësoi këtë si një “vendim të papërgjegjshëm” që sipas tij “i shërben vetëm propagandës së Hamasit dhe kthen pas përpjekjet për paqe”. Në një reagim të publikuar në rrjetin X, Rubio tha se SHBA e kundërshton fuqimisht vendimin e Francës dhe se një veprim i tillë nuk ndihmon procesin e paqes, por i jep legjitimitet një organizate që sipas tij nuk përfaqëson interesat e popullit palestinez.
Nga ana tjetër, presidenti francez Emmanuel Macron njoftoi zyrtarisht se Franca do të njohë shtetin e Palestinës, duke theksuar se ky vendim është në përputhje me angazhimin historik të Francës për një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme. “Në përputhje me angazhimin historik të Francës për një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme, kam vendosur që Franca do të njohë shtetin e Palestinës,” shkroi Macron në platformën X.
Franca do të bëhet vendi më i madh dhe me ndikim në Evropë që e njeh zyrtarisht shtetin e Palestinës, duke ndjekur shembullin e disa vendeve të tjera europiane si Norvegjia, Irlanda dhe Spanja, të cilat e kanë nisur procesin e njohjes që nga muaji maj. Deri më tani, të paktën 142 nga 193 vendet anëtare të Kombeve të Bashkuara e kanë njohur ose janë zotuar ta njohin shtetin palestinez. Megjithatë, vendet më të fuqishme perëndimore si SHBA, Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania vazhdojnë të mos e njohin zyrtarisht një shtet të tillë.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e kritikoi vendimin e Francës, duke deklaruar se një hap i tillë “shpërblen terrorizmin dhe rrezikon krijimin e një tjetër shteti nën ndikimin e Iranit”. Ai shtoi se “një shtet palestinez në këto kushte do të shërbente si një platformë për të shkatërruar Izraelin, jo për të bashkëjetuar me të”. Sipas tij, palestinezët nuk kërkojnë një shtet pranë Izraelit, por në vend të Izraelit. Edhe ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, reagoi ashpër ndaj Macron, duke e quajtur vendimin “të turpshëm dhe një dorëzim ndaj terrorizmit”. Ai tha se Izraeli nuk do të lejojë kurrë krijimin e një entiteti palestinez që rrezikon sigurinë kombëtare dhe ekzistencën e shtetit hebre.
Në këtë kontekst të tensionuar, administrata e presidentit Donald Trump në SHBA konfirmoi se nuk do të marrë pjesë në konferencën e paralajmëruar të Kombeve të Bashkuara për zgjidhjen me dy shtete, e cila pritet të mbahet nga data 28 deri më 30 korrik në bashkë-organizim të Francës dhe Arabisë Saudite. Zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Tommy Pigott, tha për gazetarët se “nuk kemi asgjë më tepër për të shtuar përveç se Shtetet e Bashkuara nuk do të marrin pjesë në këtë konferencë”.
Vendimi i Francës vjen në një moment kur presioni ndërkombëtar mbi Izraelin po rritet për t’i dhënë fund luftës së përgjakshme në Rripin e Gazës. Konflikti nisi pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023, ku u vranë mbi 1100 persona dhe u rrëmbyen më shumë se 200 të tjerë. Si përgjigje, Izraeli ka zhvilluar një fushatë ushtarake 21-mujore në Gaza, e cila sipas autoriteteve palestineze ka shkaktuar pothuajse 60,000 të vdekur dhe rreth 144,000 të plagosur. Përpjekjet për një armëpushim të ndërmjetësuara nga SHBA, Egjipti dhe Katari deri më tani nuk kanë sjellë ndonjë rezultat konkret.
Ndërkohë, më 22 korrik, një grup prej 28 shtetesh, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Japoninë dhe një sërë vendesh evropiane, publikuan një deklaratë të përbashkët në të cilën i bënë thirrje Izraelit që të ndalojë luftën në Gaza menjëherë. Deklarata dënoi gjithashtu “ndihmën humanitare të dhënë me pikatore dhe vrasjen çnjerëzore të civilëve, përfshirë fëmijët, që përpiqen të sigurojnë nevojat më bazike si uji dhe ushqimi”.
Në një klimë të tillë ndërkombëtare, vendimi i Francës për të njohur shtetin palestinez është një hap i rëndësishëm diplomatik që mund të ndikojë në dinamikat e ardhshme të konfliktit izraelito-palestinez, por gjithashtu thekson edhe ndarjen gjithnjë e më të thellë mes qëndrimeve të fuqive perëndimore mbi çështjen palestineze.
