Sistemi nervor është sistemi i integruar i alarmit të trupit: i projektuar për t’u aktivizuar në rast rreziku, por në jetën moderne rrallë fiket.
Ky sistem është i lidhur me shëndetin e mikrobiomës së zorrëve, triliona mikroorganizma që jetojnë në traktin tonë tretës, përmes asaj që shkencëtarët e quajnë “boshti zorrë-tru”.
Kur ky ekuilibër prishet dhe bakteret e dëmshme i tejkalojnë ato të dobishme, mund të rezultojë në disbiozë: një çrregullim që rrit rrezikun e inflamacionit dhe mosfunksionimit të sistemit nervor.
Stresi, sheqeri i përpunuar, alkooli, dieta e dobët dhe madje edhe disa ilaçe të caktuara mund të kontribuojnë në prishjen e këtij sistemi. Antidoti qëndron në ushqime të plota dhe ushqyese që mbështesin zorrën, duke ndihmuar në rivendosjen e ekuilibrit mikrobik dhe stabilitetin e sistemit nervor.
Ushqimet që rregullojnë ekuilibrin e sistemit nervor
1. Ushqime të plota
Kur hani ushqime të papërpunuara ose të përpunuara minimalisht, ju kufizoni marrjen e produkteve që irritojnë sistemin nervor. Logjika është e thjeshtë: zëvendësoni ushqimet e paketuara dhe vaktet tepër të përpunuara me përbërës që janë sa më afër formës së tyre natyrale. Drithërat e plota, bishtajoret, frutat dhe perimet e freskëta, ushqime që stabilizojnë sheqerin në gjak, mbështesin tretjen dhe i japin sistemit nervor një bazë më të qetë.
2. Ushqime të pasura me vitamina B
Vitaminat B, veçanërisht B12, por edhe folati, luajnë një rol kyç në forcimin e sistemit nervor dhe parandalimin e çrregullimeve të humorit si ankthi dhe depresioni. Megjithatë, shumica prej nesh nuk konsumojnë mjaftueshëm B12, e cila gjendet natyrshëm vetëm në produktet shtazore si mishi, vezët dhe produktet e qumështit. Për vegjetarianët dhe veganët, ushqimet ose suplementet e fortifikuara janë thelbësore. Mungesa nuk manifestohet vetëm si lodhje; ajo mund të ndikojë drejtpërdrejt në humorin, përqendrimin dhe qëndrueshmërinë e sistemit nervor.
3. Ushqime të pasura me acide yndyrore omega-3
EPA dhe DHA, acidet yndyrore omega-3 detare që gjenden te peshqit e yndyrshëm, janë jetësore për shëndetin e trurit dhe sistemit nervor. Edhe pse omega-3 gjenden edhe në bimë si fara liri, arra dhe fara chia, omega-3 detare (EPA dhe DHA) janë padyshim më të dobishmet për rregullimin e sistemit nervor. Salmoni, sardelet, skumbri, toni, midhjet dhe gocat e detit janë disa nga burimet më të pasura.
4. Ushqime të pasura me vitaminë D
Vitamina D bën shumë më tepër sesa mbron kockat; ajo ndihmon në rregullimin e humorit, sistemit nervor dhe madje edhe të ritmit tonë cirkadian të gjumit dhe zgjimit. Vitamina D është thelbësore për rregullimin e sistemit nervor, përmirësimin e humorit dhe balancimin e orës sonë biologjike. Megjithatë, mungesa e saj është e zakonshme, madje edhe në vendet me diell, për shkak të ndotjes, orëve të gjata të qëndrimit brenda dhe aftësisë së reduktuar të lëkurës për ta sintetizuar atë.
Shtesat ushqimore nuk janë gjithmonë zgjidhja; filloni me pjatën tuaj: peshk yndyror, të verdhën e vezës, kërpudhat dhe ushqime të fortifikuara si qumështi.
5. Bimë të pasura me antioksidantë
Frutat, perimet, arrat dhe çdo ushqim tjetër me bazë bimore i pasur me antioksidantë na japin energji dhe mbrojnë sistemin nervor”, thotë LePera. Prodhimet shumëngjyrëshe, nga manaferrat dhe frutat agrume te zarzavatet me gjethe dhe arrat, janë të mbushura me polifenole dhe flavonoide që luftojnë stresin oksidativ. Në praktikë, kjo do të thotë më pak inflamacion dhe më shumë mbrojtje për neuronet që rregullojnë humorin dhe njohjen.
