SHTËRPCË, 8 MAJ 2025 – Një nga institucionet që më parë funksiononte sipas sistemit të Serbisë në Kosovë, ka rifilluar punën këtë javë, këtë herë nën legjislacionin kosovar. Bëhet fjalë për Ndërmarrjen Publike Komunale në Shtërpcë, e cila u mbyll dhjetë ditë më parë, por tashmë është në proces të marrjes së licencës zyrtare nga autoritetet kosovare.
Kryetari i komunës, Dalibor Jevtiq, konfirmoi se punonjësit janë kthyer në vendin e punës dhe se po punohet për plotësimin e kritereve ligjore që do të formalizojnë funksionimin e saj brenda sistemit të Kosovës.
🗣 “Ndërmarrja do të vazhdojë të ofrojë shërbime si më parë, deri në momentin e përfundimit të procesit të licencimit”, deklaroi Jevtiq, duke falënderuar në veçanti Ambasadën Amerikane në Prishtinë për ndërmjetësimin dhe mirëkuptimin e treguar.
Qasja e qeverisë dhe sfidat përpara
Ministri në detyrë për Komunitete dhe Kthim, Nenad Rashiq, e konsideron këtë zhvillim si një hap racional dhe të zbatueshëm teknikisht. Ai theksoi se përshtatja me marrëveshjet e dialogut me Serbinë është e pashmangshme dhe se licencimi i institucioneve të mëparshme serbe mund të jetë rruga për integrimin e tyre në sistemin kosovar.
Megjithatë, Rashiq vuri në pikëpyetje nëse komuna e Shtërpcës ka paraqitur më parë ndonjë kërkesë zyrtare për licencim, duke shtuar se nëse një kërkesë e tillë ekziston, ai vetë do ta mbështesë.
Institucionet që tashmë janë licencuar
Aktualisht, dy kompani serbe janë të licencuara zyrtarisht në Kosovë:
- MTS d.o.o., që ofron shërbime telefonike;
- Elektrosever, përgjegjëse për furnizim me energji në veri.
Të dyja operojnë me valutën euro dhe janë regjistruar sipas ligjeve të Kosovës, në përputhje me marrëveshjet e arritura në Bruksel.
Një realitet i ri – me shumë paqartësi
Analisti Dushan Janjiq e sheh këtë zhvillim si vendosje të një realiteti të ri, por paralajmëron për sfida në mungesë të Asociacionit të komunave serbe, një mekanizëm ende i pazbatuar që synon të rregullojë statusin dhe funksionimin e institucioneve serbe në Kosovë.
Për më tepër, ai nënvizon se për sektorë të tjerë si arsimi dhe shëndetësia do të nevojiten marrëveshje më të ndërlikuara politike në Bruksel.
Mbështetja ndërkombëtare dhe heshtja institucionale
Ambasada e SHBA-së dhe BE-ja kanë kërkuar më parë që Qeveria e Kosovës të koordinojë mbylljen e institucioneve serbe me alternativat për qytetarët. Ndërkohë, as Qeveria e Kosovës, as ajo e Serbisë nuk kanë dhënë përgjigje të qarta lidhur me perspektivën e licencimit të institucioneve të tjera të mbyllura.
Një hap përpara apo precedent delikatRikthimi i kësaj ndërmarrjeje si entitet i ligjshëm në sistemin kosovar mund të shihet si model për institucione të tjera që duan të legalizojnë veprimtarinë e tyre. Por mbetet për t’u parë nëse ky zhvillim do të përdoret për të promovuar integrim të sinqertë, apo si një lëshim i përkohshëm në një terren politik të tensionuar.
