Sulmi militant në Kashmirin e administruar nga India, ku u vranë 26 turistë muajin e kaluar, ishte incidenti i parë madhor terrorist në rajon që nga shpërthimi vetëvrasës në Pulwama në vitin 2019, i cili iu atribua grupit pakistanez Jaish-e-Mohammed.
Pas masakrës së fundit në Pahalgam, kryeministri indian Narendra Modi premtoi se do të ndiqte militantët dhe mbështetësit e tyre “deri në skajet e tokës”. Të mërkurën në mëngjes, India nisi një sulm me raketa ndaj Kashmirit të administruar nga Pakistani dhe provincës fqinje të Punjab-it. Si kundërpërgjigje, Pakistani përdori zjarr artilerie ndaj pozicioneve indiane përgjatë vijës së kontrollit.
Analistët presin që Pakistani të hakmerret për këtë goditje, i nxitur nga disa faktorë: ushtria pakistaneze, e cila dominon politikën e vendit, nuk mund të lërë një sulm në territorin e saj pa përgjigje, ndërsa kryeministri Shehbaz Sharif varet nga shefi i ushtrisë, Asim Munir. Ky i fundit njihet për qëndrimin e tij të ashpër ndaj Indisë, siç dëshmoi në një fjalim një javë para sulmit në Pahalgam, ku përmendi “teorinë e dy kombeve”, sipas së cilës hinduistët dhe myslimanët janë kombësi të papajtueshme.
A mund të përshkallëzohet kjo përplasje në një luftë bërthamore? Zyrtarët në të dyja vendet shfaqen të kujdesshëm, por ekspertët e sigurisë paralajmërojnë për një “spiral konflikti” të rrezikshëm. Pakistani nuk ka politikë “mos-përdorimi i pari” për armët bërthamore dhe ka armë taktike të pozicionuara afër vijës së frontit për t’iu përgjigjur një sulmi të mundshëm indian. Nga ana tjetër, edhe India, ndonëse me një histori të politikës së mos-përdorimit të parë, ka zbutur këtë qëndrim në vitet e fundit.
SHBA ka qenë aktori kryesor në menaxhimin e krizave të mëparshme mes Indisë dhe Pakistanit, por këtë herë, Uashingtoni është i shpërqendruar nga çështje të tjera vendore dhe ndërkombëtare. Nuk ka ambasador amerikan në Nju Delhi dhe as një ndihmëssekretar shteti për Azinë Jugore të emëruar. Pesha e ndërmjetësimit i ka rënë Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, i cili mban njëkohësisht edhe postin e këshilltarit të përkohshëm për sigurinë kombëtare.
Edhe Irani është përfshirë në përpjekjet për zbutjen e tensioneve, me ministrin e jashtëm Abbas Araghchi që vizitoi Pakistanin këtë javë. Por pavarësisht lidhjeve të tij me të dy vendet, Teherani nuk ka fuqinë diplomatike për të ndërmjetësuar realisht.
Nëse hakmarrja e Pakistanit do të jetë e rëndë dhe do të shkaktojë humbje të mëdha në Indi, përgjigjja indiane mund të jetë edhe më agresive, duke futur rajonin në një cikël përshkallëzimi që rrezikon të dalë jashtë kontrollit.
