Pamje rrëqethëse të publikuara nga Rojat Bregdetare të SHBA-së zbulojnë një moment të dhimbshëm e simbolik nga tragjedia e nëndetëses Titan, ku humbën jetën pesë persona, përfshirë themeluesin e OceanGate, Stockton Rush. Në një fragment video, gruaja e tij, Wendy Rush, e cila po monitoronte zhytjen nga anija mbështetëse, dëgjohet duke thënë me një buzëqeshje të lehtë:
“Ç’qe ajo zhurmë?”
Ajo nuk e dinte se në atë moment, kishte ndodhur implozioni fatal që i kishte marrë jetën bashkëshortit dhe pjesëtarëve të tjerë të ekuipazhit të Titan.
Zhurma që ndryshoi gjithçka
Zonja Rush ndodhej në bordin e anijes Polar Prince, e cila shërbente si pikë koordinimi për zhytjen. Në video, ajo reagon ndaj një zhurme të fortë që i ngjante “përplasjes së një dere”. Menjëherë pas kësaj, ajo merr një mesazh të vonuar, që thoshte se nëndetësja kishte hequr peshat e balancës – një veprim që zakonisht sinjalizon përfundimin e eksplorimit dhe fillimin e ngjitjes.
Por hetuesit e Rojës Bregdetare, pas analizës së të dhënave, besojnë se zhurma që ajo dëgjoi ishte pikërisht momenti i implozionit – dhe se mesazhi ishte dërguar pak sekonda para katastrofës, por ishte vonuar për shkak të tronditjes akustike.
Implozioni që shkatërroi Titanin në sekonda
Më 18 qershor 2023, nëndetësja Titan nisi një zbritje drejt rrënojave të Titanikut, rreth 3,700 metra nën sipërfaqen e Atlantikut. Pas 90 minutash në thellësi, ajo humbi kontaktin. Përtej përpjekjeve ndërkombëtare për shpëtim, mbetjet e saj u gjetën të shpërndara 330 metra larg prapapjesë së Titanikut.
Pesë viktimat e tragjedisë ishin:
- Stockton Rush, CEO dhe themelues i OceanGate
- Hamish Harding, miliarder dhe aventurier britanik
- Shahzada Dawood dhe djali i tij Suleman, nga Pakistani
- Paul-Henri Nargeolet, një nga eksploruesit më të njohur të Titanikut
Dëshmi dhe paralajmërime të shpërfillura
Pamjet që do transmetohen në dokumentarin e BBC-së “Implosion: The Titanic Sub Disaster” më 27 maj, përfshijnë gjithashtu edhe një audio të regjistruar nga një pajisje e NOAA-s, ku kapet tingulli i implozionit – një zhurmë e identifikuar më vonë si “nënshkrimi akustik i katastrofës”.
Hetimi ka zbuluar se Stockton Rush kishte injoruar në mënyrë të përsëritur paralajmërime nga inxhinierë dhe ekspertë të fushës së zhytjeve në thellësi ekstreme. David Lochridge, ish-drejtor i operacioneve detare të Titan, ishte pushuar nga puna pasi kishte kërkuar testime rigoroze për trupin e nëndetëses dhe kishte ngritur shqetësime për strukturën eksperimentale.
Ambicie mbi sigurinë – dhe një fund i paralajmëruar
Në seancat hetimore të zhvilluara në SHBA, projektuesi i nëndetëseve Karl Stanley deklaroi se Rush “e dinte që gjithçka do të përfundonte kështu, por donte të linte emrin në histori.”
“Ai e shihte sigurinë si një pengesë ndaj inovacionit. Nuk ishte e papritur. Ishte e pritshme për këdo që dinte qoftë edhe pak për këtë projekt.”
Stanley tregoi gjithashtu se pas një udhëtimi testues më 2019, kishte dëgjuar zhurma çarjeje nga trupi i Titan, por Rush kishte refuzuar të ndalonte projektin dhe i kishte quajtur paralajmërimet “ofendim personal”.
Një kompani që nuk ekziston më
Pas implozionit, OceanGate pezulloi të gjitha operacionet dhe aktualisht nuk ka punonjës aktivë. Megjithatë, përmes përfaqësuesve ligjorë, kompania ka deklaruar se po bashkëpunon me hetimet e Rojës Bregdetare dhe të Bordit Kombëtar të Sigurisë së Transportit.
Dokumentari që hedh dritë mbi një tragjedi të shmangshme
Dokumentari i BBC-së sjell për herë të parë jo vetëm provat akustike dhe vizuale të tragjedisë, por edhe momentin njerëzor më të dhimbshëm: një grua që buzëqesh përballë vdekjes së padukshme, pa e kuptuar se po dëgjonte çastin kur jeta e saj ndryshoi përgjithmonë.
