FLASH :

Beteja për parlamentin/Ja sa vota duhen për të fituar një mandat në Shkodër

Shkodra është qarku që e ka turbulluar nga hera politikën shqiptare. Nëse ndokush kërkon të kuptojë se ku rreh më fort pulsi politik i Shqipërisë, përgjigjja është dhe mbetet e njëjtë prej më shumë se tre dekadash: Shkodra. Ky qytet nuk është vetëm një bastion i opozitës, një territor tradicionalisht i djathtë, por edhe një laborator i përplasjes mes frymës qytetare dhe arrogancës së pushtetit.

Që prej pranverës tragjike të vitit 1991, kur Arben Broci ra i vrarë në përballjen e parë mes rinisë shqiptare dhe diktaturës së vjetër, Shkodra u kthye në simbolin e Shqipërisë që kërkon lirinë. Ai moment nuk ishte vetëm një akt martirizimi politik, por edhe një themel për ndërtimin e një vetëdijeje të re qytetare, e cila vazhdon të mbajë të ndezur një ndjenjë të veçantë rezistence kundër çdo forme abuzimi me pushtetin.

Në të gjitha ciklet zgjedhore që pasuan, Shkodra nuk ka qenë thjesht një qark si gjithë të tjerët. Ajo ka qenë dhe mbetet një test i qëndrueshmërisë demokratike dhe i pavarësisë së votës. Në vitet 1996, 2001, 2009 apo 2017, rezultatet në këtë qark kanë pasqyruar jo vetëm përkatësitë partiake, por shpeshherë edhe ndjenjën kolektive të revoltës apo shpresës. Shkodra nuk voton me propagandë, por me ndërgjegje. Dhe kjo e bën të rrezikshme për pushtetet që i frikësohen qytetarisë.

VitiPSPDLSIPSDPKDSHTotali
20094700011
20134510111
20174511011
20213512011

Por ndoshta shembulli më kuptimplotë i rolit të saj është ajo çka ndodhi në zgjedhjet vendore të vitit 2023. Në një Shqipëri ku shumica e bashkive ishin vënë nën kontrollin e një partie të vetme, Shkodra mbeti fortesa e fundit e pluralizmit real. Ndërsa afrohen zgjedhjet parlamentare të vitit 2025, Shkodra është më shumë se kurrë në qendër të vëmendjes. Kjo nuk është thjesht për shkak të numrit të mandateve që jep qarku, por sepse ajo përfaqëson shpirtin kritik të një shoqërie që nuk është pajtuar kurrë me autoritarizmin, korrupsionin apo manipulimin elektoral. Këtu gara nuk është vetëm mes partive, por edhe mes dy modelesh qeverisjeje: ai që kërkon të heshtë çdo zë kundërshtie, dhe ai që beson se demokracia ndërtohet me debat, pluralizëm dhe respekt për qytetarin.

Nëse duam të kuptojmë ku po shkon Shqipëria politike, Mjafton të dëgjojmë Shkodrën. Sepse ajo ka folur gjithmonë e para dhe shpesh më qartë se gjithë të tjerat.

Marjana Koçeku është një fytyrë e re në politikë, por jo e panjohur në publik. Ajo vjen nga zemra e Dukagjinit dhe ka ndërtuar emrin e saj si sipërmarrëse në sektorin e agroturizmit, duke u kthyer në një zë të rëndësishëm për ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe zhvillimin e turizmit rural. Profili i saj është thellësisht lokal dhe autentik: një grua që e jeton çdo ditë realitetin e zonave të thella të Shkodrës dhe që kërkon ta çojë zërin e atyre komuniteteve në qendër të vendimmarrjes. Nga njëra anë, Marjana përfaqëson një profil krejt ndryshe nga figura tradicionale politike që PS ka promovuar në këtë qark. E re, jo politike në origjinë, me rrënjë në Dukagjin, e suksesshme në agroturizëm dhe shumë e ndjekur në rrjetet sociale, ajo e përfaqëson idealisht imazhin që Edi Rama dëshiron të shesë: modern, i pastër dhe i pavarur nga politika e vjetër. Ajo është gjithashtu një grua, çka përmbush strategjikisht edhe një kuotë tjetër të propagandës së Ramës për barazi dhe përfshirje.

Por nga ana tjetër, pyetja është: a ka Marjana një zë të saj në vendimmarrje apo po përdoret si një ikonë imazhi për të zbukuruar një makineri politike të centralizuar dhe të padëgjueshme? Nëse ajo nuk ka peshë reale politike dhe nuk artikulon qëndrime të pavarura nga linja e PS-së, nëse ajo nuk mban qëndrime kritike për çështje konkrete që prekin Shkodrën si për shembull keqmenaxhimi i burimeve natyrore, mungesa e investimeve reale në zonat e thella apo shpopullimi masiv, atëherë ka vend për të thënë se roli i saj është më shumë fasadë sesa përfaqësim.

Edi Rama ka treguar më parë një prirje për të përdorur figura tërheqëse, gra, të rinj apo profesionistë të suksesshëm si vitrina moderne për një strukturë që në thelb mbetet autoritare dhe shumë e kontrolluar nga lart. Dhe nëse Marjana nuk ka as autonomi mendimi, as përfaqësim real në vendimmarrje, atëherë ajo bie në të njëjtën skemë të imazhit mbi substancën.

Luçiano Boçi është një nga figurat më të vjetra dhe më të njohura të Partisë Demokratike. I formuar në arsim dhe i përfshirë prej vitesh në politikë, Boçi përfaqëson eksperiencën, strukturën dhe platformën tradicionale opozitare. Si drejtues politik i PD për Qarkun Shkodër, ai e sheh misionin e tij në luftën kundër korrupsionit, forcimin e demokracisë dhe rikthimin e besimit të qytetarëve tek shteti dhe drejtësia.

Faktori Tom Doshi

Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2021, Partia Socialdemokrate (PSD), e drejtuar nga Tom Doshi, arriti një sukses të papritur në qarkun e Shkodrës duke fituar 2 mandate deputetësh. Ky rezultat u arrit me rreth 16,685 vota, në një kontekst të pjesëmarrjes së ulët në votime, që ndikoi në ndarjen e mandateve në favor të partive më të vogla .

Për zgjedhjet e ardhshme parlamentare të vitit 2025, parashikimet sugjerojnë se PSD mund të ruajë të njëjtin nivel përfaqësimi në qarkun e Shkodrës, pra 2 mandate. Kjo mbështetet në analizat e rezultateve të zgjedhjeve vendore të vitit 2023, ku PSD, në bashkëpunim me Partinë Socialiste (PS), arriti të mobilizojë një numër të konsiderueshëm votash në këtë qark. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se këto janë vetëm parashikime dhe rezultati përfundimtar do të varet nga dinamika e fushatës dhe pjesëmarrja e votuesve në ditën e zgjedhjeve

Sa vota do të duhen për një mandat në Shkodër?

Popullsia sipas Censit 2023154,479 banorë
Zgjedhës të regjistruar nga diaspora17,110 zgjedhës
Totali popullsi + diaspora171,589
Pjesëmarrja e pritshme në votime (42%)72,067 votues
Numri i mandateve në Qarkun Shkodër11 mandate
Vota të nevojshme për një mandat6,551 vota

Në zgjedhjet e vitit 2025, ky qark kthehet në një zonë të tensionit maksimal elektoral, ku 6,551 vota mjaftojnë për një mandat deputeti dhe çdo devijim i vogël në prirjen e votuesve mund të sjellë një përmbysje të madhe në rezultatin përfundimtar.

Për Partinë Demokratike, ndarja e elektoratit me grupimin e Lulzim Bashës nuk është thjesht një çështje morali apo legjitimiteti. Është një kërcënim i matshëm. Nëse Basha arrin të marrë edhe 2,000–3,000 vota në qytetin e Shkodrës dhe zonat përreth, gjë jo e pamundur, këto vota nuk përkthehen në mandat për të, por janë humbje e pastër për PD-në e Berishës. Dhe në një garë me prag minimal si kjo, ai mandat i humbur mund të përfundojë në duart e Partisë Socialiste apo Partisë Socialdemokrate.

PSD-ja, nën drejtimin e Tom Doshit, vazhdon të jetë faktori i tretë destabilizues në Shkodër. Duke u mbështetur në rrjete klienteliste, marrëdhënie të personalizuara dhe një terren politik që nuk e përjashton asnjëherë logjikën e pazarit, PSD ka kapacitetin për të ruajtur dy mandate, saktësisht aq sa mund t’i nevojiten opozitës për të përmbysur bilancin në këtë qark.

Këto zhvillime e bëjnë të qartë një gjë: Lulzim Basha, edhe pa fituar mandat, është në pozicionin më të papërshtatshëm politik si njeri që dëmton opozitën pa e ndihmuar as veten. Pra, beteja në Shkodër nuk është më thjesht PS kundër PD. Është një treshe e ndërlikuar ku PD-ja përballet me veten, PS-ja sheh nga periferia dhe PSD-ja ruan terrenin. Dhe në këtë kompleksitet, çdo votë e hedhur jashtë loje për opozitën është në thelb një votë e fituar nga kundërshtari.