Për shekuj të tërë, Rub’ al-Khali – ose “Çerekut e Zbrazët” – në Gadishullin Arabik është konsideruar si një det i pafund rëre pa jetë. Por në vitin 2002, një fluturim rutinë i sundimtarit të Dubait, Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, zbuloi formacione të çuditshme dunash dhe një njollë të zezë misterioze. Ky moment hapi rrugën për zbulimin e Saruq Al-Hadid, një vend arkeologjik që tani besohet të jetë pjesë e një qytetërimi të lashtë 5,000-vjeçar.
Teknologjia sfidon kohën:
Studiuesit nga Universiteti Khalifa në Abu Dhabi përdorën teknologjinë më moderne – radarin me aperturë sintetike (SAR) – për të hetuar çfarë fshihej nën rërat e thella të shkretëtirës. Duke kombinuar këtë radar me imazhe satelitore me rezolucion të lartë dhe algoritme të inteligjencës artificiale, ata zbuluan struktura të nëndheshme, artefakte metalike, rrugë të vjetra dhe mbetje kockore të kafshëve – dëshmi të një shoqërie të organizuar dhe të zhvilluar.
Nga mit në realitet:
Legjenda e qytetit të humbur “Ubar”, i njohur nga T.E. Lawrence si “Atlantida e Rërës”, është rikthyer në vëmendje. Thuhet se ai u zhduk nën rërë si ndëshkim hyjnor për arrogancën e banorëve. Zbulimi në Saruq Al-Hadid i jep frymë të re kësaj legjende të vjetër arabe.
Gjetje arkeologjike:
Analizat kanë identifikuar:
- Struktura të groposura rreth 3 metra nën rërë
- Mbetje të përpunimit të bakrit dhe hekurit
- Rrugë të lashta dhe vendbanime
- Shtresa të gipsit dhe shtresa gjeologjike që tregojnë për periudha të lagështa të klimës
Përspektiva kulturore dhe arkeologjike:
Sipas Dr. Diana Francis dhe Dr. Haïfa Ben-Romdhane, kërkimi për vende të tilla është tepër i vështirë për shkak të klimës ekstreme, por ky zbulim mund të ndryshojë perceptimin për historinë e hershme të Gadishullit Arabik.
Çfarë vjen më pas?
Autoriteti Kulturor i Dubait ka miratuar ekspedita të reja për të eksploruar zonat e sapoidentifikuara. Ky është vetëm fillimi i një eksplorimi që mund të ribëjë hartën historike të Lindjes së Mesme.
