Nga David Trainer | Forbes
Për një kompani që është shpallur vazhdimisht si simbol i inovacionit dhe lider në tregun e makinave elektrike, Tesla (TSLA) po përballet me një realitet të pakëndshëm. Aksionet e saj janë në rënie të lirë – me një humbje prej 38% këtë vit – ndërsa treguesit ekonomikë dhe konkurrenca flasin për një rënie të dukshme të avantazheve të saj. Analisti David Trainer, një nga zërat më kritikë në Wall Street, argumenton se Tesla është thellësisht e mbivlerësuar dhe nuk vlen më shumë se $50 për aksion, mbi 80% më pak se çmimi aktual.
1. Rënia e avantazhit të “lëvizjes së parë”
Tesla nuk është më lideri pa konkurrencë në tregun e makinave elektrike. Pjesa e tregut të Tesla-s në shitjet globale të automjeteve elektrike ra nga 17% në vitin 2019 në vetëm 10% në vitin 2024. Konkurrentët kinezë si BYD kanë kaluar me ritme të shpejta dhe tani dominojnë tregje kyçe si Kina dhe Europa. Në SHBA, ku Tesla dikur zotëronte mbi 80% të tregut, tani ka rënë në 44%.
2. Fitimet janë në rënie – dhe kjo nuk është kalimtare
Ndërsa të ardhurat nga shitjet u stabilizuan në vitin 2024, fitimi neto operacional (NOPAT) ra me 39%, nga 7.2 miliardë dollarë në 4.4 miliardë dollarë. Margjina fitimprurëse ka rënë nga 13% në vetëm 5%. Ndërkohë, Tesla vazhdon të djegë para – 29 miliardë dollarë në dekadën e fundit, me vetëm një vit të vetëm me fluks pozitiv të parasë.
3. Përparësitë teknologjike nuk janë më unike
Tesla nuk mban më primatin për distancën e udhëtimit me një karikim, shpejtësinë e karikimit apo teknologjinë e drejtimit autonom. BYD tashmë ofron karikues që arrijnë 250 milje në vetëm 5 minuta, ndërsa Tesla ngelet prapa. Për më tepër, sistemi “Full Self Driving” i Tesla-s mbetet ende nën standardet e sigurisë për vetë-drejtim, ndërsa konkurrentë si Waymo kanë qindra robotaksi funksionale në rrugët e SHBA-së.
4. Tesla nuk është më shumë se një prodhues makinash
Elon Musk ka promovuar idenë se Tesla është një kompani teknologjike me fusha të shumta: sigurime, energji diellore, robotikë, etj. Por 79% e të ardhurave në 2024 erdhën ende nga shitjet e automjeteve. Bizneset e tjera janë të papërfillshme ose në humbje – përfshirë sigurimet dhe robotët, të cilët, siç doli, lëvizin ende me telekomandë.
5. Vlerësimi i aksioneve është i shkëputur nga realiteti
Për të justifikuar çmimin aktual të aksionit (~$250), Tesla do të duhej të arrinte një fitim neto prej 204 miliardë dollarësh në vitin 2035, më shumë se trefishi i të gjitha kompanive kryesore të automobilëve së bashku. Ose të shiste më shumë se 38 milionë makina në vit, dyfishin e asaj që shet Toyota – gjë që ekspertët e konsiderojnë të pamundur në një industri kaq të konkurruar.
Përfundim: një “trampolinë” që nuk ngre më
Analiza e Trainer e zhvesh Tesla-n nga aura e padiskutueshmërisë. Me rënien e avantazheve, fitimeve dhe pjesës së tregut, si dhe me vlerësimin e fryrë të aksioneve, kompania përballet me një realitet që nuk mund të maskohet më me marketing apo premtime të Elon Musk. Tregu mund të jetë në pritje të një rikthimi, por numrat flasin qartë: Tesla nuk është më kompania që justifikon një çmim galaktik për një të ardhme të paqartë.
