Në javën e 100-të të kthimit të tij në Shtëpinë e Bardhë, Donald Trump u përball me një nga takimet më të rëndësishme të presidencës së tij. Drejtuesit e disa prej rrjeteve më të mëdha tregtare në SHBA – Walmart, Home Depot dhe Target – u paraqitën në Shtëpinë e Bardhë me një mesazh të qartë dhe alarmues: tarifat ndëshkuese 145% për importet nga Kina do të shkaktonin rritje të çmimeve dhe boshatisje të rafteve nëpër dyqane brenda pak javësh.
Ndërsa këto rrjete janë pikërisht vendet ku amerikanët e klasës punëtore, baza e mbështetjes politike të Trump, kryejnë blerjet e përditshme, rreziku ishte i menjëhershëm: rritja e kostove të jetesës mund të kthehej në një bumerang politik vdekjeprurës për Presidentin.
Përballë presionit, Trump pranoi të zbutë qasjen ndaj Kinës, duke sinjalizuar se tarifa 145% mund të negociohej. Por Pekini e bëri të qartë se nuk kishte negociata në zhvillim dhe madje refuzoi të pranojë dy avionë Boeing 737 të prodhimit amerikan, në vlerë prej 41 milionë paund secili.
Ndërkohë, tregtia trans-Paqësore është në rënie të lirë, me një pritetje deri në 30% më pak të trafikut muajin e ardhshëm, çka do të çojë në rritje të mëtejshme çmimesh dhe mungesa mallrash në SHBA.
Sipas sondazheve të FiveThirtyEight, mbështetja për Trump ka rënë në 41%, duke e bërë atë presidentin më të papëlqyer në 100 ditët e para në detyrë që nga vitet 1930. Në krahasim, çdo president tjetër i zgjedhur ka shënuar mbi 53%, përfshirë Barack Obamën, Ronald Reaganin dhe Lyndon Johnsonin.
Një Qeveri e Kaosit dhe Uragani i Urdhrave Ekzekutivë
Trump ka nënshkruar 137 urdhra ekzekutivë – trefishi i Joe Biden në të njëjtën periudhë dhe 100 më shumë se në mandatin e tij të parë. Nga ndryshimet klimatike (jo prioritet), emigracioni (deportime të përshpejtuara) deri tek ndalimi i pipave prej letre në ambientet federale, Trump po ndjek një strategji “shok dhe tmerr” për të mbytur median dhe opozitën me një mori iniciativash.
Qëllimi është i qartë: një revolucion konservator që synon të rindërtojë ekonominë amerikane, të pastrojë administratën nga “shteti i thellë” dhe të shkatërrojë kulturën “woke” dhe elitat liberale, duke përfshirë universitetet Ivy League dhe ndihmën ndërkombëtare.
Por kjo strategji po pengohet nga mungesa e organizimit dhe përdorimi i tepruar i urdhrave ekzekutivë, të cilët mund të anulohen lehtësisht nga një administratë tjetër në të ardhmen.
Tarifat dhe Kriza Ekonomike që Po Troket
Politikat tregtare të Trump kanë goditur rëndë ekonominë: dollari ka humbur 10% të vlerës që prej rikthimit të tij, tregu i aksioneve (S&P 500) ka rënë me 8.5%, dhe ekonomistët paralajmërojnë se rritja e dobët ekonomike mund të përshkallëzohet në një recesion të plotë.
Deficitet federale dhe borxhi kombëtar po rriten në mënyrë të frikshme, ndërsa shkurtimet e shpenzimeve të premtuara nga Elon Musk nuk përbëjnë as një pikë uji në oqeanin e një buxheti vjetor prej 6 trilionë dollarësh.
Në rast recesioni, SHBA mund të përballet për herë të parë që nga Lufta e Pavarësisë me vështirësi serioze për të financuar borxhin e saj publik, duke rrezikuar të shkaktojë një krizë globale financiare.
Një Luftë e Humbur me Kinën?
Në përballjen tregtare me Kinën, Trump ka vlerësuar keq qëndrueshmërinë e kundërshtarit të tij: një shtet autoritar, i pajisur me teknologji të avancuar survejimi dhe një popull që ka përballuar vuajtje historike, kundrejt një Amerike konsumatore të varur nga kreditë dhe pa kursime.
Nëse do të duhej të vihej bast për atë që do të thyhej i pari, pak do të zgjidhnin Amerikën e sotme.
Kaos në Pentagone dhe Konflikte të Brendshme
Në Pentagon, situata është gjithashtu alarmante. Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, i përshkruar si “gjithnjë e më i çoroditur”, po përballet me një krizë të brendshme pas një sërë dorëheqjesh, shkarkimesh dhe skandalesh të brendshme. Ai madje ka kërcënuar me poligraf admiralët më të lartë të marinës amerikane, ndërsa ka përfshirë familjarët e tij në mbledhje të ndjeshme të sigurisë kombëtare.
Kaosi nuk mbaron këtu. Në një incident të fundit, Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, dhe Elon Musk gati sa nuk u përleshën fizikisht në Shtëpinë e Bardhë për një emërim të rëndësishëm, përpara dëgjimit të Kryeministrit italian.
Amerika në Rrëzim
Pas 100 ditëve të para, Shtetet e Bashkuara po ngjajnë gjithnjë e më shumë me një republikë bananesh sesa me fuqinë më të madhe në botë. E ardhmja duket edhe më e errët: Trump ose do të dyfishojë veprimet e tij të dëmshme ose do të përpiqet të riparojë dëmet, një perspektivë e zymtë për Amerikën dhe aleatët e saj të mbetur.
